Hội Chứng Mất Đà Sau Tết — Và Vì Sao Bạn Không Hề Trễ

Tuần này là tuần đầu tiên mọi thứ trở lại bình thường. Và với rất nhiều người, "bình thường" nghĩa là: ngồi vào bàn làm việc mà không thấy động lực đâu cả.

Danh sách việc thì dài. Kế hoạch năm đã viết từ tháng Giêng. Nhưng trong người thì trống rỗng, và mọi thứ đều thấy nặng gấp đôi bình thường.

Đây Không Phải Lười — Có Ba Lý Do Thật

• Cơ thể vừa qua hai lần đổi nhịp trong ba tuần. Từ nhịp làm việc sang nhịp Tết, rồi ngược lại. Mỗi lần đổi đều tốn năng lượng, và lần thứ hai luôn khó hơn.
• Kỳ nghỉ vừa rồi có thể không phải nghỉ. Với nhiều người, Tết là ba tuần bận rộn theo một kiểu khác: dọn dẹp, nấu nướng, đi lại, tiếp khách. Nên bây giờ bạn không phải "vào lại guồng sau khi nghỉ" — bạn vào guồng khi đang cạn.
• Và tháng Giêng đã trôi mất một nửa. Đây là phần tâm lý. Bạn nhìn lịch, thấy đã giữa tháng Hai, thấy kế hoạch năm chưa động tới gì — và cái cảm giác "trễ rồi" ấy làm bạn tê liệt thêm.

Với Người Việt, Năm Mới Bắt Đầu Từ Bây Giờ

Đây là điều Sam muốn bạn nghe trước tiên, vì nó gỡ được phần lớn áp lực.

Trên lịch, năm mới bắt đầu ngày một tháng Giêng. Nhưng trong thực tế đời sống Việt Nam, cả xã hội chỉ thật sự nổ máy từ sau Tết. Đối tác mới trả lời email. Khách hàng mới quyết định. Các dự án mới khởi động.

Nghĩa là bạn không hề trễ. Bạn đang ở đúng vạch xuất phát thật của năm — cùng với tất cả mọi người. Sáu tuần vừa qua không phải sáu tuần bạn lãng phí; đó là sáu tuần cả nước cùng đi qua một mùa lễ.

Bốn Việc Lấy Lại Đà Trong Tuần Này

• Ngủ đủ ba đêm liên tiếp trước khi đánh giá bất cứ điều gì. Rất nhiều quyết định tệ và rất nhiều kết luận bi quan về bản thân được đưa ra trong trạng thái thiếu ngủ. Trước khi kết luận "mình mất lửa rồi", hãy trả lại cho cơ thể ba đêm tử tế.
• Bắt đầu bằng việc nhỏ nhất, không phải việc quan trọng nhất. Cảm giác hoàn thành là thứ khởi động lại guồng máy. Chọn một việc làm xong được trong hai mươi phút, làm nó, gạch khỏi danh sách. Rồi việc tiếp theo.
• Chọn một việc duy nhất cho tuần này. Đừng cố quay lại với cả mười hạng mục của kế hoạch năm. Một việc, làm bảy ngày — như bài tuần đầu tiên đã nói. Cách này dùng lại được mỗi khi bạn mất nhịp.
• Dọn không gian làm việc. Nghe vặt vãnh, nhưng sau ba tuần bỏ bê, bàn làm việc và hộp thư của bạn đang phát ra hàng chục tín hiệu "có việc chưa xong" — như trong bài dọn nhà là dọn năng lượng. Dọn nó trước khi bắt đầu.

Về Cái Kế Hoạch Năm Bạn Viết Hồi Tháng Giêng

Giờ là lúc tốt để mở nó ra và làm một việc mà ít ai làm: sửa nó.

Sau sáu tuần, bạn đã có dữ liệu mà lúc viết chưa có. Bạn biết công việc năm nay nặng tới đâu, sức khỏe mình thế nào, tình hình tiền bạc sau Tết ra sao.

Ba câu hỏi để rà lại:

• Mục tiêu nào giờ nhìn lại thấy quá tham? Cắt bớt quy mô — không phải bỏ hẳn.
• Mục tiêu nào hóa ra không phải của mình? Nếu sáu tuần qua bạn không hề nghĩ tới nó lần nào, đó là câu trả lời rồi. Gạch đi cho nhẹ.
• Có điều gì mới xuất hiện mà đáng đưa vào không? Mấy ngày Tết thường làm người ta nhận ra vài điều — về gia đình, về chính mình. Những nhận ra ấy đáng có chỗ trong kế hoạch năm.

Sửa kế hoạch không phải là thất bại. Kế hoạch được viết để phục vụ bạn, không phải để bạn phục vụ nó.

Một Lời Cho Người Đang Thấy Nản

Nếu tuần này bạn ngồi giữa đống việc và trong đầu vang lên câu "thôi để tháng sau" — Sam mong bạn nhớ điều đã viết trong bài "để ra Tết rồi tính": cái mốc tiếp theo luôn có sẵn để hoãn tới. Ra Tết rồi thì sẽ tới "qua rằm", rồi "sang tháng Ba", rồi "qua quý một".

Cách duy nhất cắt được chuỗi đó là làm một việc rất nhỏ ngay hôm nay. Không cần đúng việc quan trọng nhất. Chỉ cần một việc, làm xong, trong hôm nay.

Câu hỏi Sam gửi bạn: việc nhỏ nhất trong danh sách của bạn — việc mà làm xong chỉ mất mười lăm phút — là việc gì? Làm nó trước khi hết ngày hôm nay. Đà được lấy lại từ chỗ đó, không phải từ một buổi sáng nhiều động lực.