Người con ở xa nào cũng có một danh sách trong đầu: gửi tiền đều, gọi đều, Tết gửi quà, năm nào về được thì về.
Danh sách đó được lập ra rất tử tế. Nhưng Sam để ý một điều: nó gần như luôn được lập theo cách người con muốn được chăm, chứ không theo cách cha mẹ cần được chăm.
Và đó là lý do có những người con làm đủ mọi thứ mà cha mẹ vẫn thấy thiếu, còn bản thân họ thì mệt và không hiểu mình sai ở đâu.
Bốn Kiểu Cha Mẹ, Bốn Thứ Cần Khác Nhau
Sam đọc phần này bằng Số Chủ Đạo của ông bà. Bạn chỉ cần ngày sinh của cha mẹ là tính được.
- Cha mẹ số 1 cần được hỏi ý kiến. Người số 1 sợ nhất cảm giác thành người thừa. Con ở xa quyết hết mọi thứ rồi báo về — dù quyết đúng — vẫn làm họ tổn thương. Với ông bà kiểu này, một câu "ba thấy sao ạ" có giá hơn cả khoản tiền gửi tháng đó.
- Cha mẹ số 2 cần nghe giọng. Số 2 sống bằng kết nối và cảm nhận. Nhắn tin không đủ, chuyển tiền càng không. Họ cần nghe tiếng con, và cần nghe thường xuyên hơn là nghe lâu. Năm phút mỗi ngày nuôi họ tốt hơn hai tiếng mỗi tháng.
- Cha mẹ số 4 cần lịch chắc chắn. Số 4 an tâm nhờ cái đều đặn và đoán trước được. Với ông bà số 4, cái hẹn cố định quan trọng hơn nội dung cuộc gọi. Gọi bất chợt lúc rảnh thì họ vui, nhưng vẫn thấp thỏm; gọi đúng chiều chủ nhật mỗi tuần thì họ yên cả tuần.
- Cha mẹ số 7 cần được để yên. Đây là kiểu hay bị hiểu lầm nhất. Số 7 cần khoảng riêng, ít nói, không thích bị hỏi han dồn dập. Con ở xa vì áy náy nên gọi nhiều, hỏi kỹ, giục đi khám — và ông bà thấy phiền. Với họ, hỏi ít mà hỏi trúng thì hơn.
Sam nói thêm một câu cho công bằng: người con cũng có bộ số của mình, và hai bộ số ấy hay lệch nhau. Con số 2 sẽ gọi nhiều cho cha mẹ số 7. Con số 1 sẽ tự quyết hết cho cha mẹ cũng số 1. Cái lệch đó không ai cố ý cả.
Điều Ông Bà Không Nói Ra
Có một chuyện gần như không cha mẹ Việt nào nói thẳng với con ở xa: họ giấu bệnh.
Không phải vì họ mạnh mẽ. Vì họ biết nói ra thì con lo, mà con lo thì cũng không bay về được, rốt cuộc chỉ thêm một người khổ. Nên họ chọn im. Đây đúng là cùng một logic mà người con đang dùng khi giấu chuyện bên này với cha mẹ — hai đầu dây cùng bảo vệ nhau bằng cách nói dối nhẹ.
Điều này Sam đã chạm tới trong bài người già trong nhà: người ở gần thì không thấy cha mẹ già đi, người đi xa mỗi lần gặp là mỗi lần thấy rõ. Cái thấy rõ đó vừa là món quà, vừa là chỗ đau.
Cách Hỏi Để Nghe Được Sự Thật
Câu "ba mẹ có khỏe không" gần như chắc chắn nhận lại "khỏe, con đừng lo". Nó là câu chào, không phải câu hỏi.
Sam gợi ý đổi sang những câu có chi tiết, vì chi tiết thì khó nói tránh:
- "Tuần này mẹ ngủ được mấy giấc trọn?"
- "Lần khám vừa rồi bác sĩ dặn ba kiêng gì ạ?"
- "Ai đưa mẹ đi khám hôm đó?"
- "Thuốc còn đủ tới bao giờ, để con đặt thêm."
Bốn câu này lấy được nhiều thông tin hơn hai mươi phút hỏi thăm chung chung. Và chúng có một tác dụng phụ rất tốt: chúng cho ông bà thấy con đang thật sự theo dõi, chứ không chỉ gọi cho tròn bổn phận.
Hỏi Ba Mẹ Một Câu Khác Đi
Cuộc gọi gần nhất sắp tới, bạn bỏ câu "ba mẹ có khỏe không" và thay bằng đúng một câu có chi tiết ở trên.
Rồi im lặng chờ. Đừng nói chen vào, đừng vội trấn an. Người già cần vài giây mới bắt đầu kể thật.
Sam đã nghe nhiều người con nói lại rằng chính trong mấy giây im lặng đó, họ nghe được thứ mà mười năm gọi điện đều đặn chưa từng nghe.