Câu hỏi này Sam nhận từ các mẹ sinh con ở nước ngoài, và giọng hỏi lúc nào cũng hơi hoảng: "Chị ơi, giấy khai sinh bên này họ ghi họ của con ra sau cùng. Tên con thành ra đọc ngược hẳn so với tên Việt. Như vậy có làm hỏng bản đồ số của con không chị?"
Sam trả lời ngay câu này để bạn thở ra cái đã: không hỏng gì cả.
Vì Sao Đảo Thứ Tự Không Đổi Con Số
Các chỉ số từ tên được tính bằng cách đổi từng chữ cái thành số rồi cộng tất cả lại. Mà phép cộng thì không quan tâm thứ tự. Ba cộng năm hay năm cộng ba đều ra tám.
Sam lấy một bé tên khai sinh Việt là Đoàn Ngọc Bảo Châu, giấy khai sinh nước ngoài ghi thành Bao Chau Ngoc Doan.
DOAN = 16 · NGOC = 21 · BAO = 9 · CHAU = 15 → tổng 61 → 6 + 1 = 7
Thứ tự nước ngoài — BAO CHAU NGOC DOAN
BAO = 9 · CHAU = 15 · NGOC = 21 · DOAN = 16 → tổng 61 → 6 + 1 = 7
Cùng một con số. Vẫn đủ chữ cái, chỉ khác chỗ đứng.
Miễn là không mất chữ cái nào, bản đồ của con vẫn nguyên vẹn. Đây là chỗ đáng để bạn kiểm kỹ hơn cả chuyện thứ tự.
Cái Thật Sự Cần Kiểm: Chữ Nào Đã Rơi Mất
Khi làm giấy tờ ở nước ngoài, tên Việt hay bị gọt cho vừa biểu mẫu. Những chỗ hay rơi nhất:
- Chữ "Thị" và "Văn" bị bỏ vì nhân viên tưởng là chữ đệm không quan trọng. Bỏ chữ Thị là bớt đi ba chữ cái, và bản đồ đổi thật.
- Tên bốn chữ bị ép còn ba cho vừa ô first name và last name.
- Chữ đệm bị rút thành một chữ cái viết tắt — Ngọc thành N.
- Chính tả sai mà không ai để ý: Chau thành Chao, Nghi thành Ngi.
Bạn cứ lấy giấy khai sinh Việt và giấy tờ nước ngoài của con để cạnh nhau, dò từng chữ cái một. Việc này mất năm phút và nó đáng năm phút đó.
Chỗ Có Đổi Thật: Chữ Cái Đứng Đầu
Tổng thì giữ nguyên, nhưng có một thứ đổi khi thứ tự đảo. Đó là chữ cái đầu tiên của cái tên — trong thần số học, chữ cái mở đầu cho biết phản xạ của một người khi bước vào việc mới, khi gặp người lạ, khi đứng trước cánh cửa chưa mở.
Bé ở ví dụ trên, theo thứ tự Việt thì tên mở đầu bằng chữ D. Theo giấy tờ nước ngoài thì mở đầu bằng chữ B. Ở trường, cô giáo gọi con là Bao Chau. Bạn bè gọi con là Chau. Cả tuổi thơ của con đi qua cái cửa chữ B, không phải chữ D.
Rồi còn cái tên rút gọn mà con thật sự dùng mỗi ngày:
CHAU = 15 · DOAN = 16 → tổng 31 → 3 + 1 = 4
Số 4 — chắc chắn, nề nếp, cần có khuôn để yên tâm. Rất khác con số 7 ưa quan sát và cần khoảng riêng ở bản gốc.
Đây là lý do Sam hay nói với các mẹ rằng đọc bản đồ cho một đứa trẻ sinh ở nước ngoài phải đọc hai lớp. Bản gốc cho biết con là ai. Cái tên con được gọi mỗi ngày cho biết thế giới bên ngoài đang mời con ra ở vai nào.
Năm Phút Dò Lại Giấy Khai Sinh
Bạn lấy hai tờ giấy khai sinh của con ra, đặt cạnh nhau, và dò đúng một việc: đếm xem có bị rơi mất chữ cái nào không.
Nếu đủ, bạn yên tâm hẳn — con vẫn mang trọn bản đồ ba mẹ trao cho, dù cái tên có được xếp lại theo kiểu nào đi nữa.