Hết Tết Nhìn Lại Ví: Làm Hòa Với Những Khoản Đã Tiêu

Tết xong. Và với rất nhiều người, việc đầu tiên làm khi ngồi yên trở lại là mở ứng dụng ngân hàng ra xem — rồi lập tức thấy hối hận.

Hôm nay Sam viết về quãng này: làm hòa với những khoản đã tiêu, và dựng lại nhịp tiền cho phần còn lại của năm.

Trước Hết: Đừng Dằn Vặt

Cảm giác hối hận sau Tết rất phổ biến, và nó thường vô ích theo hai cách.

Thứ nhất, tiền đã tiêu rồi. Không có lượng dằn vặt nào lấy lại được. Năng lượng dùng để tự trách là năng lượng đáng lẽ dùng để lập lại kế hoạch.

Thứ hai, phần lớn khoản chi Tết là chi cho quan hệ. Biếu bố mẹ, lì xì cháu, quà cho họ hàng, vé về quê. Những khoản đó không phải tiêu hoang — chúng là cách duy trì những mối dây mà cả năm bạn không có thời gian vun.

Cái đáng xem lại không phải tổng số tiền. Là những khoản mà tiêu xong bạn thấy tiếc — vì đó là dấu hiệu chúng không phục vụ giá trị nào của bạn cả.

Bài Tập Bốn Mươi Lăm Phút

Bước 3 là bước có giá trị nhất. Vì lý do đằng sau các khoản tiếc thường lặp lại năm này qua năm khác — và đó chính là cái bẫy tài chính riêng của bạn đang lộ diện.

Ba Việc Dựng Lại Nhịp Trong Tháng Này

• Đặt lại lệnh tiết kiệm tự động ngay khi có lương. Nếu bạn đã tạm dừng nó để lo Tết, hãy bật lại trong tuần này chứ không phải "khi nào ổn hơn". Việc này quan trọng với người mang năng lượng số 3 và số 5 — hai bộ số mà tiền vào bao nhiêu ra bấy nhiêu nếu không có cơ chế chặn.
• Nếu có nợ Tết, lên lịch trả cụ thể. Chia ra từng tháng với con số rõ ràng thay vì "trả dần". Khoản nợ có lịch thì có ngày kết thúc; khoản nợ không lịch thì kéo tới cuối năm.
• Đặt một mục tiêu tiền cho quý này — hợp mùa. Nếu năm nay bạn đang ở mùa gieo, mục tiêu nên là mở một nguồn thu mới. Nếu đang mùa xây, là dựng quỹ dự phòng. Cách chọn theo mùa, Sam đã viết trong bài đặt mục tiêu theo bộ số.

Nếu Năm Nay Bạn Tiêu Quá Tay Thật

Có những người sau Tết không chỉ hết tiền mà còn mang nợ. Với các bạn ấy, Sam muốn nói ba điều:

Một: nhìn thẳng vào con số một lần. Ngồi xuống, cộng lại, viết ra. Nhiều người tránh bước này hơn tránh chính món nợ — nhưng thứ mình không dám nhìn thì không quản được.

Hai: nói với người bạn đời. Nếu bạn đang giấu, hãy đọc lại câu chuyện trong bài người đàn ông mất việc trước Tết. Giấu một khoản nợ tốn nhiều sức hơn là cùng nhau trả nó.

Ba: đừng để nó thành câu chuyện về nhân cách của bạn. Tiêu quá tay trong một dịp mà cả xã hội đang tiêu quá tay là chuyện thường tình, không phải bằng chứng bạn vô trách nhiệm. Cái quyết định không phải là bạn đã sai ở đâu — mà là ba tháng tới bạn làm gì.

Một Điều Nên Nhớ Cho Năm Sau

Sam để ý một quy luật khá nhất quán: những gia đình ít căng thẳng về tiền dịp Tết không phải là những gia đình giàu hơn. Là những gia đình đã nói chuyện với nhau về con số từ trước.

Một cuộc trò chuyện ba mươi phút vào tháng Chạp — chi tối đa bao nhiêu, biếu hai bên thế nào, khoản nào cắt được — tiết kiệm nhiều hơn mọi mẹo mua sắm.

Nếu năm nay nhà bạn chưa làm điều đó, hãy ghi vào lịch tháng Chạp năm sau ngay bây giờ. Bạn sẽ quên nếu không ghi.

Câu hỏi Sam gửi bạn hôm nay: trong tất cả các khoản Tết vừa rồi, khoản nào bạn thấy đáng nhất? Khoản đó nói cho bạn biết bạn thật sự coi trọng điều gì — và năm sau nên giữ nguyên đúng nó.