Sam đã viết về bản đồ số cả nhà và về nghề hợp với từng bộ số. Còn một nơi nữa mà chúng ta dành phần lớn thời gian thức của đời mình, mà lại ít khi được nhìn qua lăng kính này: chỗ làm.
Cuối năm là lúc người ta nghĩ về chuyện đó nhiều nhất — ai làm mình mệt, ai mình muốn tránh, sang năm có nên đổi đội không.
Chín Kiểu Người Ở Chỗ Làm
- Số 1 — người mở đường. Quyết nhanh, dám nhận việc khó, ghét bị quản chi li. Làm việc với họ: đưa mục tiêu và để họ tự chọn cách. Đừng bảo họ làm từng bước.
- Số 2 — người kết nối. Giữ hòa khí, để ý ai đang không ổn, làm phần việc không ai thấy. Làm việc với họ: hỏi ý kiến riêng chứ đừng chỉ hỏi giữa cuộc họp — họ ít khi nói thẳng trước đám đông.
- Số 3 — người khuấy động. Ý tưởng nhiều, nói hay, làm không khí nhẹ đi. Làm việc với họ: chốt lại bằng văn bản sau mỗi cuộc bàn, vì họ bàn thì bay mà nhớ chi tiết thì không phải sở trường.
- Số 4 — người giữ nền. Chính xác, đúng hạn, khó chịu với sự cẩu thả. Làm việc với họ: báo trước khi đổi kế hoạch. Đổi phút chót không chỉ bất tiện — nó làm họ thật sự khó chịu.
- Số 5 — người xoay chuyển. Thích việc mới, giỏi ứng biến, chán việc lặp lại. Làm việc với họ: giao phần cần linh hoạt, đừng nhốt họ vào quy trình mười hai bước.
- Số 6 — người chăm cả đội. Nhớ sinh nhật, để ý ai chưa ăn trưa, gánh việc hộ người khác. Làm việc với họ: đừng lạm dụng lòng tốt ấy — họ khó nói không, và họ sẽ âm thầm kiệt sức.
- Số 7 — người đào sâu. Chuyên môn tốt, cần yên tĩnh, không mặn chuyện phiếm. Làm việc với họ: đừng nhầm sự ít nói với sự thờ ơ, và cho họ thời gian trước khi đòi câu trả lời.
- Số 8 — người cầm lái. Nghĩ về kết quả, quy mô, con số. Làm việc với họ: nói thẳng vào trọng tâm, có số liệu, đừng vòng vo phần mở đầu.
- Số 9 — người nhìn bức tranh lớn. Quan tâm ý nghĩa của việc mình làm, rộng lượng, hay giúp người mới. Làm việc với họ: cho họ thấy việc này phục vụ ai — đó là động lực thật của họ.
Ba Cặp Hay Va Chạm Nhất
Sam để ý ba cặp này lặp lại ở gần như mọi nơi làm việc:
Số 4 và số 5. Một người cần quy trình, một người cần linh hoạt. Người số 4 thấy số 5 là hời hợt, tùy tiện. Người số 5 thấy số 4 là cứng nhắc, chậm. Sự thật: một đội chỉ có số 4 thì không đổi mới nổi; chỉ có số 5 thì không giao được hàng đúng hạn. Cách gỡ: chia rõ ai giữ khung, ai được phá khung — và cả hai cùng biết ranh giới đó ở đâu.
Số 3 và số 7. Người số 3 nghĩ bằng cách nói ra; người số 7 cần yên để nghĩ. Trong cuộc họp, số 3 chiếm hết sóng còn số 7 im — rồi sau cuộc họp số 7 mới đưa ra nhận định sắc nhất mà không ai kịp nghe. Cách gỡ: gửi tài liệu trước cuộc họp, và hỏi thẳng người ít nói một câu.
Số 8 và số 2. Người số 8 nói thẳng vào việc, giọng có thể cộc; người số 2 nghe cái giọng ấy như một sự đánh giá về mình. Cách gỡ: người số 8 thêm một câu người trước khi vào việc; người số 2 tập tách nội dung ra khỏi ngữ điệu.
Cách Dùng Cho Tử Tế
Sam phải nói phần này, vì đây là chỗ dễ đi sai nhất.
Đừng đoán số của đồng nghiệp rồi dán nhãn sau lưng họ. "Chắc nó số 8 nên hách" — kiểu suy diễn đó biến một công cụ để hiểu thành một công cụ để phán, và đó là ranh giới Sam đã viết trong bài xem cho người khác.
Và đừng dùng nó làm cớ cho mình. "Tôi số 5 nên tôi trễ hạn là bình thường" — không. Bộ số giải thích xu hướng, nó không miễn trách nhiệm cho ai cả.
Cách dùng đúng và hữu ích nhất là dùng cho chính mình trước: hiểu cách mình làm việc, biết mình hay va với kiểu người nào, rồi chủ động điều chỉnh phần của mình. Đó là phần duy nhất bạn kiểm soát được.
Câu hỏi Sam gửi bạn: người đồng nghiệp làm bạn mệt nhất năm nay — điều gì ở họ làm bạn khó chịu? Rồi hỏi thêm một câu: điều đó là tính xấu của họ, hay chỉ là một cách làm việc khác của bạn?
Hiểu Cách Mình Làm Việc — Và Cách Phối Với Người Khác
Buổi luận giải trực tiếp cùng Sam: đọc bộ số của bạn trong bối cảnh công việc, chỗ bạn mạnh, chỗ bạn hay va, và cách làm việc với những kiểu người khác mình.